Big tech có doanh thu tỷ USD tại Việt Nam nhưng... vẫn
Big tech có doanh thu tỷ USD tại Việt Nam nhưng… vẫn

Vietstock – Big tech có doanh thu tỷ USD tại Việt Nam nhưng… vẫn “né” thuế

Thực tế hiện nay, bốn công ty lớn (Big Tech) gồm Google (NASDAQ:GOOGL), Amazon, Facebook (NASDAQ:FB) và Apple (NASDAQ:AAPL) có phát sinh doanh thu tại Việt Nam hàng tỷ USD nhưng vẫn chưa đóng thuế. Mọi công ty này cũng từng bị cáo buộc “né” khoản thuế 100 tỷ USD trên toàn cầu trong 10 năm qua…

Mặc dù Google, Amazon, Facebook và Apple có phát sinh doanh thu tại Việt Nam hàng tỷ USD nhưng vẫn chưa đóng thuế.

Tờ The Guardian của Anh dẫn một báo cáo trong chiến dịch minh bạch thuế năm 2019 chỉ ra sáu công ty kỹ thuật Mỹ gồm: Amazon, Facebook, Google, Netflix, Apple và Microsoft (NASDAQ:MSFT) – bị cáo buộc “né” khoản thuế 100 tỷ USD trên toàn cầu trong 10 năm qua nhờ chiến lược “chuyển doanh thu và lợi nhuận sang những thiên đường thuế hay nước đánh thuế thấp”.

BIG TECH CẦN CÔNG BẰNG NGHĨA VỤ THUẾ TẠI VIỆT NAM

Hãng tin Nikkei (Nhật Bản) trong một bài báo đăng phương pháp đây ít hôm cũng thông tin: “Trong báo cáo tài chính nộp tháng một năm nay, Facebook liệt kê Việt Nam là cỗ máy doanh thu lớn nhất Đông Nam Á”. Thực tế hiện nay, bốn công ty lớn (Big Tech) gồm Google, Amazon, Facebook và Apple có phát sinh doanh thu tại Việt Nam hàng tỷ USD nhưng vẫn chưa đóng thuế.

“Hiện bốn công ty lớn là Google, Amazon, Facebook và Apple phát sinh doanh thu tại Việt Nam tới hàng tỷ USD nhưng chưa đóng thuế. Mọi nước đã áp dụng mức phạt trên doanh thu sở hữu những công ty xuyên biên giới, chẳng hạn 4% doanh thu. Có mức này, Facebook sẽ bị phạt khoảng 1 tỷ USD.”

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng.

Việc những tập đoàn kỹ thuật nước bên cạnh như Google, YouTube, Facebook… vẫn chưa đóng thuế tại Việt Nam làm cho nhiều người bất ngờ bởi những “ông lớn” này hoạt động đã lâu, doanh thu lớn và ngày càng bành trướng thị phần tại thị trường nội địa.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng ko ít lần nhấn mạnh quan điểm bắt buộc những nền tảng xuyên biên giới buộc cần tuân thủ luật pháp Việt Nam. Bộ cũng phối hợp sở hữu Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước để bắt buộc những nền tảng xuyên biên giới đóng thuế, kiểm soát dòng tiền thanh toán.

DOANH THU LỚN NHƯNG CHƯA ĐÓNG ĐỒNG THUẾ NÀO

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, nhiều nền tảng xuyên biên giới có doanh thu hàng tỷ USD nhưng chưa đóng thuế. Hiện bốn công ty lớn là Google, Amazon, Facebook và Apple phát sinh doanh thu tại Việt Nam tới hàng tỷ USD nhưng chưa đóng thuế. Ông Hùng dẫn chứng rằng những nước đã áp dụng mức phạt trên doanh thu sở hữu những công ty xuyên biên giới, chẳng hạn 4% doanh thu. Có mức này, Facebook sẽ bị phạt khoảng 1 tỷ USD.

Bộ trưởng cũng đề xuất Quốc hội thay đổi xử phạt có tính răn đe. Cụ thể, quy định pháp luật liên quan hiện mới xử phạt mang tính răn đe, chưa xử phạt dựa trên doanh thu. Trường hợp phạt 100 triệu đồng (khoảng 5.000 USD) sở hữu cá nhân, nhà hàng nhỏ là số tiền lớn, nhưng sở hữu nhà hàng có doanh thu hàng chục tỷ USD thì đây lại là số tiền quá nhỏ.

Báo cáo mới nhất của WeAreSocial và Hootsuite trong tháng 1/2021 cho thấy: trong tổng 97,8 triệu dân số Việt Nam, số lượng các bạn Internet là 68,72 triệu người và khoảng 72 triệu các bạn mạng xã hội. Chi tiêu của các bạn trung bình tăng từ 95 USD trong 2020 lên 132 USD trong 2021 và giá trị giao dịch trung bình của các bạn sẽ tăng từ 167 USD trong 2020 lên 238 USD trong 2021. Đặc biệt, mạng xã hội Facebook chiếm tỷ lệ nhiều nhất là 95%, đạt hơn 68 triệu các bạn.

Theo tính toán của một nhà hàng quảng bá trực tuyến, giả dụ lấy tổng số các bạn Facebook tại Việt Nam là 68 triệu người (tại Việt Nam cũng có lượng tài khoản ảo và tài khoản ko hoạt động khá nhiều) và giá CPM (chi phí trên mỗi 1.000 lượt hiển thị) và chi phí chạy quảng bá Facebook trung bình khoảng 25.000 đồng.

Đây là chi phí khá tối ưu vì trên thực tế, nhiều nơi chi phí còn trả cao hơn rất nhiều và theo thời gian giá CPM cũng đang tăng dần. Như vậy, giả dụ mỗi người trong một phiên đăng nhập nhìn thấy năm quảng bá, và trung bình họ vào 10 lần/ngày, thì mỗi ngày họ thấy 50 quảng bá Facebook.

Hầu như ngày nào, chúng ta cũng ghé vào Facebook nên số ngày dùng là 365 ngày. Có công thức: Doanh Thu = (Số các bạn * CPM * Số lượt hiển thị*365)/1000 thì doanh thu = (68.000.000*25.000*50*365)/1000 = 31.025.000.000.000 đồng, tương đương 1,35 tỷ USD. Đây mới chỉ ước tính, trên thực tế con số có thể cao hơn nhiều. Theo dự đoán, có thể gấp đôi vì số lượt quảng bá mỗi người nhìn thấy hàng ngày có thể là 100 hoặc hơn.

Báo cáo vừa công bố của Google, Temasek và Brain & Company về kinh tế số Đông Nam Á 2020 cho thấy ngành truyền thông trực tuyến tại Việt Nam đã tăng trưởng 18% so sở hữu năm ngoái, đạt giá trị 3,3 tỷ USD.

Còn theo Bộ Thông tin và Truyền thông, hoạt động quảng bá trực tuyến đang chiếm một tỷ trọng khá lớn trong tổng đầu tư quảng bá tại Việt Nam. Trong ấy, hai nền tảng được những tổ chức, nhà hàng, cá nhân lựa chọn quảng bá trực tuyến nhiều nhất là Google và Facebook chiếm khoảng 70% doanh thu thị trường quảng bá trực tuyến. Việc những tập đoàn lớn bỏ túi hàng tỷ USD nhưng ko đóng thuế hay đóng nhỏ giọt trong lúc nhà hàng trong nước cần đóng 20% thuế thu nhập nhà hàng là một bất công trên thị trường.

BIG TECH CẦN CÔNG BẰNG TRONG NGHĨA VỤ THUẾ

Hiện nay, dù nhiều tập đoàn như Facebook, Google, Netflix… chưa mở văn phòng chính thức tại Việt Nam, nhưng hầu hết đã chỉ định những đại lý buôn bán dịch vụ quảng bá trên nền tảng này. Ngoại trừ ra, những đơn vị này cũng cho phép các bạn có thể tự đăng ký và thanh toán trực tiếp qua thẻ tín dụng. Theo quy định, những đại lý quảng bá sẽ nộp thuế nhà thầu thay cho những đơn vị ở nước bên cạnh như Facebook, Google… Riêng việc nhà hàng hay cá nhân thanh toán trực tiếp qua thẻ tín dụng thì hầu như ko kê khai hoặc rất ít thực hiện nộp thuế này.

“Lúc nhà hàng chạy quảng bá trên Facebook thì Facebook thu phí dịch vụ, tức là có thu nhập từ Việt Nam. Do ấy, Facebook cần có nghĩa vụ đóng thuế cho Chính phủ Việt Nam và được chi tiết hóa gọi là Thuế nhà thầu nước bên cạnh, bao gồm thuế Thu nhập nhà hàng và thuế Giá trị gia tăng.”

Luật sư Vũ Gia Kiên

Ông Nguyễn Duy Vĩ, sáng lập viên Công ty truyền thông Buzi, cho biết: trong lúc những nhà hàng sở hữu nền tảng quảng bá tại Việt Nam tuân thủ toàn bộ luật pháp của Việt Nam, chịu sự quản lý của những cơ quan ban ngành liên quan, hoàn tất nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước thì ngược lại những nhà hàng như Facebook, Google vẫn đang kiếm tiền tại Việt Nam nhưng lại ko chơi chung một luật chơi. Điều này tạo rất nhiều khó khăn cũng như ngăn cản sự tăng trưởng của những nhà hàng nội địa.

“Có tiềm lực kinh tế mạnh mẽ, sở hữu nền tảng kỹ thuật tốt và phương pháp khai thác triệt để thị trường nhưng lại ko chịu sự chế tài của những cơ quan quản lý nhà nước thì thật sự rất khó để những nhà hàng Việt Nam khó khăn cũng như là tồn tại trong thị trường quảng bá trực tuyến”, ông Vĩ nói.

Trao đổi sở hữu chúng tôi, Luật sư Vũ Gia Kiên, Công ty TNHH Tư vấn đầu tư và đào tạo Trí Tâm thuộc Đoàn Luật sư Đồng Nai, cho biết: một tổ chức/cá nhân nước bên cạnh hoạt động buôn bán và có thu nhập từ thị trường Việt Nam thì cần đóng thuế. Cụ thể, lúc nhà hàng chạy quảng bá trên Facebook thì Facebook thu phí dịch vụ, tức là có thu nhập từ Việt Nam. Do ấy, Facebook cần có nghĩa vụ đóng thuế cho Chính phủ Việt Nam và được chi tiết hóa gọi là Thuế nhà thầu nước bên cạnh, bao gồm thuế Thu nhập nhà hàng và thuế Giá trị gia tăng.

Tờ The Guardian của Anh dẫn một báo cáo trong chiến dịch minh bạch thuế năm 2019 chỉ ra sáu công ty kỹ thuật Mỹ gồm: Amazon, Facebook, Google, Netflix, Apple và Microsoft – bị cáo buộc “né” khoản thuế 100 tỷ USD trên toàn cầu trong 10 năm qua nhờ chiến lược “chuyển doanh thu và lợi nhuận sang những thiên đường thuế hay nước đánh thuế thấp”.

Gần đây, Chính phủ Indonesia ra quyết định áp thuế giá trị gia tăng (VAT) 10% đối sở hữu những công ty kỹ thuật nước bên cạnh gồm Amazon, Google, Netflix, Spotify, Facebook đang bán hàng hóa và dịch vụ ở Indonesia nhưng ko có sự hiện diện thực tế tại nước này.

CẦN LIÊN MINH VÀ CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIÁ TÍNH THUẾ

Bà Nguyễn Ngọc Thanh Phương, Giám đốc Công ty TNHH Đại lý Thuế An Doanh, thừa nhận khó có thể kiểm soát được doanh thu phát sinh của những đơn vị Big Tech này (doanh thu quảng bá, doanh thu apps, và những sản phẩm phi vật chất). Nguyên do là những tập đoàn kỹ thuật Big Tech buôn bán trên ko gian mạng và lại ko đặt trụ sở hay server tại Việt Nam.

Vừa qua, Nhóm quốc gia G7 đã có thỏa thuận rằng: thuế 15% lợi nhuận của BigTech cần được đóng cho những quốc gia có phát sinh doanh thu (trong G7). Theo bà Phương, Việt Nam cần đề nghị những quốc gia G7 để tham gia vào liên minh những quốc gia cùng nhau thảo luận vấn đề này sở hữu Big Tech, hình thành cơ chế Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA) toàn cầu.

Ngoại trừ ra, Việt Nam cần thấu hiểu và chấp nhận báo cáo kiểm toán toàn cầu để xác định doanh thu trong lãnh thổ của mình – chi phí phân bổ cho lãnh thổ Việt Nam để xác định số thuế 15% này. Tuy nhiên, cần hiểu “Chi phí tính thuế theo Luật Thuế của Việt Nam” ko giống “Chi phí tính thuế của Mỹ hay châu Âu”.

“Vì thỏa thuận chung này có thể chỉ giới hạn cho những Big Tech nên những Small Tech khác có cùng hành vi buôn bán tương tự cần được áp thuế theo cơ chế “APA” mở rộng, tức là Việt Nam sẽ làm việc sở hữu những quốc gia có nền kỹ thuật tiên tiến để bắt buộc ký một hiệp định hạn chế đánh thuế hai lần (đối sở hữu những quốc gia chưa ký) và Small Tech đóng thuế cho phát sinh doanh thu trên lãnh thổ Việt Nam”, bà Phương nói.

Hồng Vinh

Đánh giá bài viết

/ 5. Lượt đánh giá: