Dự thảo về mô hình đại lý thanh toán ngân hàng: Quá cứng và vướng nhiều luậtDự thảo về mô hình đại lý thanh toán ngân hàng: Quá cứng và vướng nhiều luật

Vietstock – Dự thảo về mô hình đại lý thanh toán ngân hàng: Quá cứng và vướng nhiều luật

Dự thảo Nghị định về thanh toán ko dùng tiền mặt do Ngân hàng Nhà nước soạn thảo lần thứ nhất có quy định cho phép ngân hàng ủy thác cho những bên thứ ba làm đại lý thanh toán…

Dự thảo quy định về đại lý ngân hàng quá cứng sẽ khó thực hiện. Ảnh: Khả Hòa

Dự thảo Nghị định về thanh toán ko dùng tiền mặt do Ngân hàng Nhà nước soạn thảo lần thứ nhất có quy định cho phép ngân hàng ủy thác cho những bên thứ ba làm đại lý thanh toán, nhưng vẫn còn một số vướng mắc và chưa ưng ý có một loạt quy định khác.

Ko thúc đẩy sự khó khăn

Luật sư Trần Thành Quyết, Đoàn luật sư Hà Nội nhận xét, luật Mọi tổ chức tín dụng chỉ quy định những tổ chức tín dụng được thực hiện nghiệp vụ đại lý tại điều 106. Như vậy, cơ sở pháp lý của hoạt động đại lý ngân hàng (NH) bắt buộc là chế định đại lý thương mại tại luật Thương mại.

Trong 10 năm trở lại đây, hình thức đại lý NH đã được nhiều quốc gia trong khu vực như Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Trung Quốc… thực hiện nhiều và thu được nhiều thành công. VN mới chỉ làm thí điểm và nay là lần thứ nhất mô hình này được quy định chính thức.

Theo quy định của luật Thương mại, đại lý thương mại là hoạt động thương mại, bên giao đại lý và bên đại lý thỏa thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình chọn, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao. Đồng thời, hoạt động đại lý được thực hiện theo sự thỏa thuận của hai bên, trong đấy bao gồm cả việc đại lý có quyền hưởng thù lao thông qua chênh lệch giữa giá dịch vụ mình cung cấp có giá của bên giao đại lý. Việc dự thảo mới này buộc những đại lý thanh toán ko được thu phí cao hơn mức phí niêm yết của NH giao đại lý là ko ưng ý có luật Thương mại.

“Giả dụ xác định hoạt động đại lý thanh toán là một hình thức đại lý theo quy định của luật Thương mại, thì hoạt động này ko thuộc danh mục ngành nghề buôn bán có điều kiện của luật Đầu tư. Việc cơ quan soạn thảo đặt ra những hạn chế như ko cho phép cá nhân làm đại lý thanh toán, giới hạn số lượng đại lý theo số lượng chi nhánh của bên giao đại lý, giới hạn giao dịch hay mức phí dịch vụ… có thể được hiểu là những điều kiện buôn bán mới cho hoạt động đại lý. Do đấy, cần bắt buộc sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Phụ lục IV của luật Đầu tư trước lúc Chính phủ có thể quy định điều kiện buôn bán mới dưới hình thức nghị định”, luật sư Quyết nói.

Còn theo luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM (HM:HCM), đã có khoảng 85% quốc gia trên thế giới đã cho phép mô hình đại lý NH hoạt động từ lâu và có tới 60% trong số đấy cho phép những cửa hàng bán lẻ, hợp tác xã… tham gia hoạt động này. Bởi đại lý NH có thể mang lại nhiều lợi ích cho toàn bộ những bên liên quan. “Tôi cho rằng NH Nhà nước chỉ cần đưa ra một số quy định về việc vươn lên là đại lý NH. Còn về số lượng đại lý để những NH tự quyết định dựa trên nhu cầu lớn mạnh của mình. Bên cạnh đấy, mức phí đối có đại lý hay giá trị giao dịch cũng ko nên quy định cứng mà có thể đưa ra mức trần tùy theo từng vùng, miền khác nhau. Điều đấy sẽ tạo điều kiện cho những NH lớn mạnh nhanh hơn mạng lưới đại lý ưng ý có mình trong quá trình lớn mạnh để đẩy mạnh thị trường thanh toán tại VN”, luật sư Hậu chia sẻ thêm.

Quyền mở rộng của NH nhỏ bị hạn chế

Ko chỉ chưa ưng ý có luật Đầu tư, Thương mại mà theo phân tích của luật sư Phùng Anh Tuấn, luật sư điều hành Hãng luật VCI (HM:VCI) Legal, Phó chủ tịch Hiệp hội Mọi nhà đầu tư tài chính VN (VAFI), dự thảo Nghị định về quy định thanh toán ko dùng tiền mặt là một nghị định có nhiều nội dung chuyên môn và những quy định về đại lý NH là nhu yếu và ưng ý có chủ trương lớn mạnh thanh toán ko dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, để dự thảo trên khả thi, thì cần tạo hành lang pháp lý thuận tiện hơn nữa. Bên cạnh đấy, luật Khó khăn năm 2018 có quy định nguyên tắc tổng quát về quyền và nguyên tắc khó khăn trong buôn bán là: “Nhà hàng (DN) có quyền tự do khó khăn theo quy định của pháp luật”, và cam kết “Nhà nước bảo đảm quyền khó khăn hợp pháp trong buôn bán”. Như vậy, luật Khó khăn đã liệt kê rõ một số hành vi bị cấm của những cơ quan nhà nước, trong đấy có hành vi “Phân biệt đối xử giữa những DN”.

Chưa nói, nghị định Hướng dẫn thi hành luật Khó khăn cũng làm rõ những trường hợp cơ quan nhà nước có thể tạo ra rào cản pháp lý cho việc gia nhập và mở rộng thị trường của phương pháp DN bằng những quy định. Việc dự thảo quy định hạn chế số lượng đại lý là tổ chức phi NH ko được vượt quá số lượng chi nhánh hiện có, rõ ràng quyền gia nhập và mở rộng thị trường của những NH có ít chi nhánh bị hạn chế hơn so có những NH lớn có nhiều chi nhánh. Nói phương pháp khác quyền tự do khó khăn của những NH ít chi nhánh bị hạn chế ở mức ko bao giờ có thể có số lượng đại lý bằng được những NH lớn vốn có nhiều chi nhánh. Rõ ràng quy định này vô hình trung tạo ra rào cản pháp lý cho những NH nhỏ.

“Theo quy định của dự thảo, trong mọi trường hợp NH giao đại lý sẽ chịu trách nhiệm đối có hoạt động của đại lý. Bên cạnh ra theo quy định hiện tại về quản trị rủi ro, những NH cũng bắt buộc tự đảm bảo việc tuân thủ hệ số an toàn vốn CAR cho toàn bộ hệ thống của mình. Vì vậy, để chính sách có tính khả thi, mang lại hiệu quả, lợi ích thiết thực cho hoạt động thanh toán ko dùng tiền mặt, cơ quan soạn thảo nên điều chỉnh dự thảo theo hướng mở để những NH, tổ chức trung gian thanh toán và những đơn vị hữu quan có ko gian cơ chế linh hoạt hơn trong việc lựa chọn và giao đại lý theo những điều kiện, khả năng và chiến lược cụ thể của từng đơn vị, thay vì áp dụng những hạn chế cứng như nêu trên”, luật sư Phùng Anh Tuấn nhấn mạnh.

Mai Phương

Đánh giá bài viết