Hỗ trợ khó khăn do Covid-19: Tiền chắc không thiếu, vậy thì thiếu cái gì?
Hỗ trợ khó khăn do Covid-19: Tiền chắc ko thiếu, vậy thì thiếu cái gì?

Vietstock – Hỗ trợ khó khăn do Covid-19: Tiền chắc ko thiếu, vậy thì thiếu cái gì?

Đợt hỗ trợ lần 1 ko đạt hiệu quả như kế hoạch và lúc này Chính phủ đang chuẩn bị cho đợt hỗ trợ lần 2. Mục tiêu kép vừa bảo vệ sức khỏe người dân, vừa lớn mạnh kinh tế trong tình hình dịch bệnh bùng phát mạnh như hiện nay là ko thể.

Phương pháp làm khả dĩ nhất là cố gắng giữ để hệ thống y tế ko bị vỡ trận, và hỗ trợ trực tiếp người dân và nhà hàng để họ dưỡng sức. Câu hỏi đặt ra là cần bao nhiêu tiền, tiền từ đâu và hỗ trợ như thế nào?

Nhu cầu tiền tươi thóc thật hỗ trợ cho người dân và nhà hàng vào khoảng 6 tỉ đô la.

Nhìn sang mọi nước Đông Nam Á, Việt Nam quá ít

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) có một cơ sở dữ liệu theo dõi mọi chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế trong đại dịch Covid-19 của hầu hết mọi nền kinh tế trên thế giới. Theo thống kê của IMF, mức hỗ trợ tính theo tỷ lệ % GDP được chia thành mọi mốc: dưới 2,5%, 2,5-5%, 5-7,5%, 7,5-10%, và trên 10%. Những gói hỗ trợ được chia thành hai nhóm chính là tác động trực tiếp tới ngân sách qua tăng chi giảm thu, và gián tiếp qua mọi khoản cho vay, bảo lãnh, hay góp vốn cổ phần.

Những nước có tỷ lệ cao chủ yếu nằm trong nhóm mọi nước lớn mạnh. Nhóm mọi nước này dành tổng ngân sách cho cả trực tiếp và gián tiếp trung bình ở mức 20-25% của GDP. Còn ở nhóm mọi nước đang lớn mạnh, trung bình là 6% GDP, trong đấy có những nước cao hơn mức trung bình như Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan, Brazil.

Có một điểm khá thú vị là ở mọi nền kinh tế lớn mạnh, có nước hỗ trợ gián tiếp nhiều hơn như mọi nước châu Âu thì nhiều nước khác hỗ trợ trực tiếp nhiều hơn như Mỹ, Canada, Úc, New Zealand. Những nước trong nhóm mới nổi thì hầu hết là trực tiếp nhiều hơn gián tiếp.

Theo IMF, Việt Nam thuộc nhóm mọi nước đang lớn mạnh có thu nhập thấp (LIDCs). Trung bình của nhóm này là khoảng 1,7-1,8% và Việt Nam nằm dưới mức trung bình một chút. Cụ thể, trong Báo cáo quốc gia số 21/42 của IMF công bố vào hồi tháng 3-2021, Việt Nam thực hiện được 40% của kế hoạch ngân sách 3,7% GDP, tính ra là 1,48%. Nhưng hỗ trợ trực tiếp bằng tiền của Việt Nam là khá thấp. Theo số liệu của IMF, dự kiến là 0,5% GDP và thực hiện được 35,3% tức là vào khoảng 13.000 tỉ đồng. Đây cũng chính là con số mà Ủy ban Kinh tế Quốc hội công bố sắp đây.

Thực sự thì lượng tiền để hỗ trợ trực tiếp người dân và nhà hàng ko đáng nói so có quy mô kinh tế của Việt Nam, cũng như nội lực và tiềm năng của đất nước. Trường hợp tiền ko là vấn đề, thì vấn đề là ở sự quyết liệt vì dân hay sự phối hợp giữa mọi cơ quan hữu trách chưa thông suốt?

Nhìn sang mọi nước Đông Nam Á mới thấy được rằng hỗ trợ của chính phủ Việt Nam là quá ít ỏi. Trường hợp của Thái Lan, riêng ngân sách trực tiếp là 8% GDP, trong đấy giai đoạn 3 là 6,3% dành cho y tế, trợ cấp tiền mặt và mọi chương trình hỗ trợ trực tiếp khác. Malaysia thì trợ cấp tiền mặt 1,1% GDP cho mọi hộ gia đình và mọi nhóm dễ bị tổn thương, hỗ trợ lương cho nhà hàng 1% và mọi khoản tài trợ ko hoàn lại cho nhà hàng là 0,2%.

Như vậy, giả dụ lấy mốc hỗ trợ tiền mặt hay tài trợ ko hoàn lại cho cả người dân và nhà hàng khoảng 1% GDP thì hiện nay, ko gian cần thực hiện là 0,8% GDP, tương đương 3 tỉ đô la, tức vào khoảng 70.000 tỉ đồng. Trong lúc đấy, đề xuất vừa qua của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho gói hỗ trợ lần 2 là 27.000 tỉ đồng (gói hỗ trợ lần 1 là 62.000 tỉ đồng nhưng chỉ giải ngân được 22%).

Tiền từ đâu?

Trường hợp tính nhu cầu hỗ trợ cho lần này, và bù cho lần trước, thì nhu cầu tiền tươi thóc thật hỗ trợ cho người dân và nhà hàng vào khoảng 6 tỉ đô la. Vậy tìm đâu ra nguồn tiền này?

Có thông tin Chính phủ đang tiếp cận nguồn vay quốc tế khoảng 7 tỉ đô la và điều này là khả thi và hợp lý trong bối cảnh lãi suất trên thị trường quốc tế thấp, mọi nền kinh tế đều nới rộng tỷ lệ nợ/GDP. Trong năm 2020, Việt Nam là một trong số ít ỏi nền kinh tế có tăng trưởng dương và quốc tế tiếp tục đánh giá cao sự ổn định và triển vọng của Việt Nam.

Trong tình huống xấu hơn, giả dụ buộc phải dựa vào nội lực thì vẫn có thể tạm hy sinh tăng trưởng trong năm 2021.

Ước tính hiện nay, tổng chi ngân sách của Chính phủ là 22% GDP, trong đấy chi cho đầu tư lớn mạnh vào khoảng 6%, tức 20,75 tỉ đô la. Trường hợp tạm thời giảm con số này 25% để được khoảng 5 tỉ đô la thì đây là một nguồn đáng nói để hỗ trợ kịp thời trực tiếp cho người dân và nhà hàng. Tuy nhiên, giả dụ vì buộc buộc phải cắt giảm chi đầu tư lớn mạnh tạm thời thì GDP ko thể như dự đoán trước đây là 6,5% mà sẽ xuống còn 4,5-5%.

Cụ thể giả dụ theo công thức GDP = C+I+G+(X-M)** thì ước tính C chiếm 52%, I chiếm 21%, G chiếm 22% và (X-M) chiếm khoảng 5%. Năm 2020 GDP của Việt Nam là 340 tỉ đô la, giả dụ G giảm đi 5 tỉ đô la và mọi con số khác ko biến động nhiều thì tốc độ tăng trưởng của GDP năm 2021 chỉ còn 5% thay vì 6,5% như đã dự đoán.

Thực hiện như thế nào?

Kinh nghiệm từ thất bại lần 1 cho thấy hỗ trợ người dân và nhà hàng trong lúc khó khăn cần được thực hiện càng nhanh càng tốt. Việc giải ngân cần được thực hiện nhanh chóng, đơn giản, tập trung hậu kiểm vì ko thể lấy lý do sợ trục lợi mà gây ảnh hưởng tới phần lớn người dân và nhà hàng khác. Tuy nhiên, dù điều kiện có được nới lỏng thì cũng cần ưu tiên những nhà hàng tuân thủ tốt mọi chính sách trước đấy, vì dịch Covid-19 đột ngột mà gặp khó khăn chứ ko buộc phải đã khó khăn từ trước.

Trong việc thực hiện xét duyệt và giải ngân, tiêu dùng tối đa mọi ứng dụng số như thực hiện đề nghị trực tuyến, việc giải ngân thực hiện trực tiếp qua tài khoản ngân hàng.

Trong lúc nhiều quốc gia trên thế giới đã có thể bắt đầu mở cửa trở lại, việc kiểm soát dịch Covid-19 ngày càng tích cực hơn thì Việt Nam chúng ta lại ở trong tình huống khó khăn sau lúc đã ghi bàn ở đầu trận đấu. Thực sự thì lượng tiền để hỗ trợ trực tiếp người dân và nhà hàng ko đáng nói so có quy mô kinh tế của Việt Nam, cũng như nội lực và tiềm năng của đất nước. Trường hợp tiền ko là vấn đề, thì vấn đề là ở sự quyết liệt vì dân hay sự phối hợp giữa mọi cơ quan hữu trách chưa thông suốt?

TS. Võ Đình Trí

Đánh giá bài viết

/ 5. Lượt đánh giá: