Kế hoạch đánh thuế các tập đoàn lớn của G7 lợi hại đến đâu?Kế hoạch đánh thuế những tập đoàn lớn của G7 lợi hại tới đâu?

Vietstock – Kế hoạch đánh thuế những tập đoàn lớn của G7 lợi hại tới đâu?

G7 lạc quan rằng những tập đoàn toàn cầu lớn khó né được kế hoạch đánh thuế mới, nhưng để đi vào thực tiễn thì sẽ buộc phải đàm phán nhiều.

Hồi đầu tháng, G7 đã đạt một thỏa thuận thuế lịch sử để giải quyết việc né thuế của những công ty đa quốc gia, ghi dấu lần trước tiên khối này đồng ý thiết lập mức thuế siêu thị tối thiểu trên toàn cầu.

Động thái được những nhà vận động thuế hoan nghênh đa dạng và được những bộ trưởng tài chính G7 ca ngợi là dấu mốc “thay đổi thế giới”. Tuy nhiên, để thỏa thuận đi vào hiệu lực thì còn buộc phải tiếp tục trải qua nhiều tháng, thậm chí nhiều năm đàm phán. Bước tiếp theo là thỏa thuận buộc phải được xem xét bởi G20, bao gồm những quốc gia hàng đầu khác như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và Nga.

Bộ trưởng tài chính những nước G7 họp tại London, Anh vào đầu tháng 6. Ảnh: Reuters.

Sau đây là một số điểm chính yếu của mà thỏa thuận G7 đã đạt được, cũng như mức độ tác động tới việc thu thuế những tập đoàn đa quốc gia trong tương lai.

G7 đã đồng ý những gì?

Có hai trụ cột chính đã được nhóm này thống nhất. Một là, cho phép những quốc gia đánh thuế một phần lợi nhuận mà những công ty lớn tạo ra dựa trên doanh thu họ kiếm được từ quốc gia ấy, thay vì nơi mà họ đặt trụ sở (vốn được tận dụng để né thuế). Cụ thể, những quốc gia nơi siêu thị tạo ra doanh thu sẽ lấy chuẩn biên lợi nhuận là 10%. Giả dụ siêu thị có lãi vượt chuẩn này thì quốc gia ấy có quyền đánh thuế ít nhất là 20% cho phần lãi vượt chuẩn ấy.

Ví dụ, một công ty có doanh thu 100 USD, tạo ra 20 USD lợi nhuận, mang tỷ suất lợi nhuận 20%. Nhiều quốc gia nơi công ty hoạt động buôn bán có thể đánh thuế trên 2 USD trong 10 USD lợi nhuận vượt biên, 8 USD còn lại có thể sẽ tiếp tục bị đánh thuế như trước đây.

Hai là, G7 thống nhất đặt ra mức thuế suất tối thiểu cho những tập đoàn toàn cầu là 15%, thấp hơn đề xuất 21% mà Tổng thống Mỹ Joe Biden đưa ra hồi đầu năm. Tuy nhiên, đây vẫn được coi là một bước ngoặt và việc đưa “ít nhất” vào thỏa thuận có nghĩa là nó có thể được đàm phán cao hơn.

Những công ty nào chịu ảnh hưởng?

Chính quyền Biden đã đề xuất khoảng 100 công ty đa quốc gia nằm trong phạm vi của trụ cột một. Tuy nhiên, chưa rõ chính xác thỏa thuận đạt được tại London hồi đầu tháng bao phủ được bao nhiêu công ty.

Trong bối cảnh những nhà đàm phán châu Âu đang lúng túng tìm bí quyết đánh thuế nhiều hơn từ những công ty khoa học lớn của Mỹ, Amazon dự kiến “thoát”. Điều này là do tỷ suất lợi nhuận của công ty vào năm 2020 chỉ là 6,3%.

Nhiều kế hoạch về một mức thuế tối thiểu của tập đoàn toàn cầu, theo trụ cột hai, dự kiến sẽ bao phủ nhiều công ty hơn, lên tới khoảng 8.000 công ty đa quốc gia. Không tính những đại gia khoa học của Mỹ, phân tích của Cơ quan quan sát thuế EU chỉ ra rằng trụ cột hai có thể đánh thuế được cả những công ty như tập đoàn dầu khí khổng lồ BP, Shell, Iberdrola và Repsol; công ty khai thác mỏ Anglo American; công ty viễn thông BT và những ngân hàng như HSBC, Barclays và Santander.

Kế hoạch này giúp tăng thu bao nhiêu?

OECD ước tính vào tháng 10 năm ngoái rằng những quốc gia sẽ tăng thu mỗi năm thêm khoảng 81 tỷ USD ví như thực hiện được cải bí quyết thuế. Trong ấy, trụ cột một sẽ mang lại từ 5 tỷ tới 12 tỷ USD, còn trụ cột hai sẽ thu về từ 42 tỷ tới 70 tỷ USD.

Tuy nhiên, con số này chỉ mang giá trị tham khảo tương đối. Bởi lẽ, ước tính dựa trên giá định mức thuế tối thiểu ở trụ cột hai chỉ là 12,5% và số siêu thị bị đánh thuế trong trụ cột một nhiều hơn. Còn theo Nhóm vận động Mạng lưới Tư pháp Thuế thì ví như áp dụng mức thuế suất tối thiểu 21% như Biden đề xuất, thế giới sẽ thu thêm được tới 640 tỷ USD.

Ở cấp độ quốc gia, Trung tâm Công lý Kinh tế của Viện Nghiên cứu Chính sách Công (Anh) cho rằng nước này sẽ thu về thêm 14,7 tỷ bảng hàng năm ví như áp mức thuế tối thiểu toàn cầu 21%.

Nhiều công ty có né được ko?

Nhiều bộ trưởng tài chính G7 tin rằng siêu thị trong tầm ngắm khó lòng giảm thiểu khỏi, đặc biệt là mang sự hỗ trợ của những nền kinh tế phương Tây lớn nhất thế giới. Họ hy vọng rằng thông điệp nhất trí mạnh mẽ tại G7 sẽ tạo động lực cho một thỏa thuận được nhất trí giữa nhóm những nền kinh tế lớn G20 – bao gồm Trung Quốc, Nga và Ấn Độ.

Nhiều bộ trưởng tài chính EU cũng tin rằng sức mạnh của thỏa thuận G7 sẽ có nghĩa là những quốc gia thành viên có mức thuế thấp – chẳng hạn như Ireland, Hungary và Síp, hầu hết đều có thuế suất tập đoàn dưới 15% – ko thể tự cô lập mình khỏi những cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo thỏa thuận ở trụ cột hai, mỗi quốc gia sẽ thu những khoản thuế chưa nộp của những công ty đa quốc gia của mình. Ví dụ một công ty của Anh có hoạt động tại Singapore, ví như thuế ở ấy thấp hơn mức tối thiểu 15%, nước Anh sẽ được đánh thuế bổ sung mang những khoản lợi nhuận ấy để đạt mức tối thiểu.

Giả dụ một công ty chuyển trụ sở tới khu vực có mức thuế thấp, những quốc gia vẫn được quyền áp mức thuế tối thiểu cho phần lợi nhuận thu được từ hoạt động của công ty ấy kiếm được tại quốc gia mình, ví như như nơi công ty chọn đặt trụ sở mới ko áp dụng mức thuế suất tối thiểu theo thỏa thuận.

Những điểm nào còn buộc phải hoàn thiện?

G7 đã đồng ý mức thuế tối thiểu toàn cầu “ít nhất là 15%”, nhưng một số quốc gia đang vận động để có mức thuế cao hơn, bất chấp sự phản đối của một số nền kinh tế lớn. Nhiều cuộc đàm phán về vấn đề này sẽ tiếp tục diễn ra.

Việc Amazon “lọt lưới” khỏi tiêu chí của trụ cột một sẽ dẫn tới việc Anh và Liên minh châu Âu thúc đẩy những quy tắc chi tiết hơn để tăng thu thuế từ những bộ phận riêng rẽ có lợi nhuận cao của công ty này. Ví dụ, Amazon Web Services tại Anh đã tạo ra tỷ suất lợi nhuận là 30% vào năm 2020. Do ấy, nó là nhánh sẽ lọt vào tầm đánh thuế.

Anh và một số quốc gia EU khác cũng đã áp dụng thuế dịch vụ kỹ thuật số đơn phương cho tới lúc có thỏa thuận toàn cầu. Mỹ muốn họ từ bỏ ví như đạt được thỏa thuận đa phương này. Tuy nhiên, có thể mất nhiều năm để thực hiện những quy tắc toàn cầu mới, có nghĩa là việc loại bỏ thuế dịch vụ kỹ thuật số đơn phương ở một số quốc gia sẽ còn lâu mới diễn ra.

Trong lúc ấy, kế hoạch về một mức thuế tối thiểu ở Mỹ cũng sẽ cần buộc phải thông qua quốc hội, vốn đang chia rẽ 50-50 giữa đảng Cùng hòa và Dân chủ, gây khó khăn hơn cho chính quyền Biden. Tuy nhiên, những chuyên gia thuế tin rằng vấn đề này sẽ sớm được lưỡng đảng thống nhất.

Phiên An

Đánh giá bài viết