Tiêm vaccine - ''vũ khí'' đánh chặn những ''cơn gió ngược'' về kinh tếTiêm vaccine – ”vũ khí” đánh chặn những ”cơn gió ngược” về kinh tế

Vietstock – Tiêm vaccine – ”vũ khí” đánh chặn những ”cơn gió ngược” về kinh tế

Tiêm chủng giúp thúc đẩy tăng trưởng theo nhiều phương pháp, trong đấy, quan trọng nhất là việc tạo điều kiện để những quốc gia nới lỏng những biện pháp “bế quan tỏa cảng” vốn kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.

Tiêm vaccine ngừa COVID-19 tại Hong Kong, Trung Quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

“Thế giới sẽ chứng kiến xu hướng phục hồi hai chiều,” đấy là lời khẳng định của chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới (WB) Ayhan Kose.

Theo chuyên gia này, trong lúc những nước giàu đã nhanh chóng thực hiện những chiến dịch tiêm chủng trên diện rộng và đang được tận hưởng một “mùa Xuân hy vọng,” một số quốc gia khác, đặc biệt là những nước nghèo, sự phục hồi đang chuyển động theo hướng ngược lại.

“Kẻ ăn ko hết, người lần chẳng ra”

Theo nhận định của trang tin The Economist, tỷ lệ tiêm chủng vaccine ko đồng đều giữa những quốc gia đang tạo ra một sự phân chia về kinh tế.

Điều tương tự đã từng xảy ra vào những năm 1970, lúc triển vọng kinh tế thế giới dường như chỉ tập trung vào một sản phẩm duy nhất đấy là dầu mỏ.

Một số quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn đã coi đấy là “con tin” cho những động cơ chính trị của mình.

Hiện nay, triển vọng kinh tế thế giới cũng đang phụ thuộc vào một nguồn nguyên liệu đầu vào vô cùng quan trọng. Ấy là vaccine ngừa COVID-19, vốn được cung cấp ở quy mô hẹp và được phân phối ko đồng đều.

Là một quốc gia giàu có có khả năng tự cung cấp vaccine và triển khai những chiến dịch tiêm chủng đa dạng, kinh tế Mỹ đã lớn mạnh vượt bậc có tỷ lệ lạm phát cơ bản tăng lên mức cao nhất đề cập từ năm 1992.

Vào ngày 16/6, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng dự đoán về tăng trưởng, lạm phát và lãi suất của nước Mỹ.

Mọi quan chức của Fed dự kiến sẽ có hai đợt tăng lãi suất trong năm 2023. Tuyên bố này đã giúp đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, đồng thời tạo ra tâm lý lạc quan ở một số nền kinh tế.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng WB Ayhan Kose, sự chậm trễ trong việc tậu, cung cấp và triển khai tiêm vaccine đã khiến cho nhiều quốc gia gặp khó khăn trong tiến trình phục hồi kinh tế.

Trong số những nền kinh tế lớn được WB nhắc tới, 10 nền kinh tế có tỷ lệ tiêm chủng cao nhất được dự đoán sẽ tăng trưởng trung bình 5,5% trong năm nay.

Ở chiều ngược lại, 10 nền kinh tế có tỷ lệ tiêm chủng thấp nhất sẽ chỉ tăng trưởng khoảng 2,5%.

Sự khác biệt cũng được thể hiện trong những phiên bản dự đoán sửa đổi.

Nhờ tốc độ tiêm chủng nhanh rộng cùng những gói kích thích kinh tế khổng lồ, tăng trưởng dự kiến của nước Mỹ trong năm 2021 đã được điều chỉnh từ 3,5% lên 6,8%.

Ko kể ra, những nền kinh tế mới nổi có tốc độ tiêm chủng nhanh hơn những nền kinh tế khác cũng được điều chỉnh dự đoán tăng trưởng kinh tế.

Trong lúc đấy, tại nhóm 29 nền kinh tế nghèo nhất thế giới (bao gồm 23 quốc gia ở khu vực châu Phi cận Sahara), chỉ khoảng 0,3% dân số được tiêm một mũi vaccine.

Điều này khiến cho triển vọng tăng trưởng giảm mạnh. Cụ thể, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nhóm dự kiến sẽ chỉ tăng trưởng 2,9% trong năm nay (từ mức dự đoán 3,4% của 6 tháng trước).

Giả dụ kịch bản này xảy ra, đây sẽ là mức tăng trưởng yếu thứ hai được ghi nhận trong vòng hai thập kỷ qua. Mức tăng trưởng tồi tệ nhất đã được ghi nhận vào năm ngoái.

“Vũ khí” hồi phục kinh tế

Tỷ lệ tiêm chủng giúp thúc đẩy tăng trưởng theo nhiều phương pháp. Trong đấy, quan trọng nhất là việc tạo điều kiện để những quốc gia nới lỏng những biện pháp “bế quan tỏa cảng” và hạn chế tương tác xã hội, vốn kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế.

Tại những quốc gia đã dỡ bỏ phong tỏa, vaccine giúp làm giảm nguy cơ bùng phát đại dịch trong tương lai, từ đấy tạo động lực tăng trưởng và mang lại khả năng phục hồi tốt hơn.

Kết quả một nghiên cứu của ngân hàng Goldman Sachs cho thấy nhịp sống hối hả đã quay trở lại tại nhiều quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao.

Người dân tắm nắng trên bãi biển ở Palavas-les-Flots, miền nam nước Pháp, ngày 10/6/2021 sau lúc được dỡ bỏ những biện pháp hạn chế. (Ảnh: AFP/ TTXVN)

Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và Mexico, mỗi nước sẽ có ít nhất một nửa dân số được tiêm ít nhất một mũi vaccine vào tháng Tám tới.

Trong lúc đấy, Nam Phi và Ấn Độ dù khó đạt tỷ lệ này cho tới tháng 12, song do cả hai quốc gia này đều đã có nhiều người khỏi bệnh, giúp họ đạt miễn dịch tự nhiên ở một mức độ nào đấy.

Chuyên gia Michael Spencer của Deutsche Bank cho rằng Ấn Độ có thể đạt mức miễn dịch lên tới 70% trong vòng chưa đầy 9 tháng tới, trong đấy tính toàn bộ những người đã từng mắc COVID-19 hoặc đã được tiêm vaccine.

Mọi chuyên gia tin rằng phục hồi ko đồng đều còn tốt hơn là ko phục hồi. Mặc dù vậy, sức mạnh tăng trưởng tại một số quốc gia có thể tạo ra vấn đề cho những khu vực khác của thế giới.

Ví dụ, sự bùng nổ của kinh tế Mỹ đã đẩy giá tiêu dùng của chính nước này trong tháng 5/2021 tăng thêm 5% so có cùng kỳ năm 2020, từ đấy gây áp lực về giá ở những quốc gia khác và buộc những ngân hàng trung ương cần phản ứng.

Brazil đã tăng mạnh lãi suất trong năm nay. Tới ngày 11/6, Ngân hàng trung ương Nga (BoR) cũng thông báo những biện pháp thắt chặt lần thứ ba đề cập từ tháng 3/2021.

Thống đốc của BoR Elvira Nabiullina đã viện dẫn tỷ lệ tiêm chủng và “những chính sách tài chính, tiền tệ siêu lỏng lẻo ở những nền kinh tế lớn” là lý do chính dẫn tới lạm phát tại Nga.

Bà Elvira Nabiullina bày tỏ lo ngại rằng tình trạng lạm phát tăng cao ở Nga và những nơi khác có thể kéo dài hơn hơn so có “dự kiến ban đầu.” Trong lúc đấy, ngay cả lạm phát tạm thời cũng có thể làm chao đảo thị trường tài chính.

Ở một góc nhìn khác, chuyên gia kinh tế trưởng của WB Ayhan Kose dự đoán lạm phát toàn cầu sẽ tăng từ 2,5% trong năm 2020 lên 3,9% vào năm 2021.

Chuyên gia này nhận định: “Ko nhất thiết cần lo lắng về lạm phát.” Dù vậy, ông cũng bày tỏ lo lắng về việc những áp lực lạm phát có thể làm phức tạp thêm quá trình hoạch định chính sách ở những thị trường mới nổi, đặc biệt là những nơi có tỷ lệ nợ ngoại tệ lớn.

Tại cuộc họp diễn ra vào ngày 15-16/6, Fed cuối cùng đã thảo luận về việc cắt giảm lãi suất, song thời điểm thực hiện vẫn chưa chắc chắn.

Tỷ lệ lạm phát hiện nay vẫn thấp hơn rất nhiều so có mức hai con số được ghi nhận trong những năm 1970.

Tuy nhiên, cũng giống như cuộc khủng hoảng dầu mỏ hồi đấy đã đẩy những nhà hoạch định chính sách vào tình thế khó xử, buộc họ cần tăng lãi suất giữa bối cảnh nền kinh tế suy yếu, tình trạng thiếu vaccine trong năm nay có thể tạo ra sự khó chịu tương tự.

Cái giá của việc tiêm chủng ko đồng đều có thể là nguyên nhân khiến cho một số quốc gia cần thực hiện “thắt lưng buộc bụng” và thắt chặt tiền tệ quá sớm, trong lúc tỷ lệ miễn dịch cùng đồng chưa cho phép họ làm điều đấy./.

Phương Nga

Đánh giá bài viết